نوشته شده توسط آزادی    چهارشنبه ، 8 مارس 2017 ، 15:28    مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
سفره هفت شین ،هفت سین و هفت میوه درفرهنگ نوروز افغانستان

 

نوشته کریم پوپل

08.03.2017

سفره هفت شین ،هفت سین و هفت میوه درفرهنگ نوروز افغانستان

نوروز یک پیدیده طبیعی بوده در طی هزاران سال مردمان آسیای میانه بشمول شمال افغانستان دریافتن که نوروز یک تغیر کامل آب هوا و محیط است. این تغیرات باعش خوشی و نشاد بشریت می گردید. یعنی سبزه ها سر می زند پرندگان به خواندن شروع می کنند  تابش آفتاب خیلی ملایم میشود. در دشتها و تپه ها گل های لاله سر می زند. در طی هزاران سال بشریت دینها  و مذاهب مختلف را بخود کسب نمودندولی فرهنگ نوروز را فراموش ننموده  نوروز را مطابق به دین ومذهب خود دوباره اعیار نمودند. در کنار دها اجزای فرهنگ نوروز ، فامیلها غرض خوشی خانواده و اطفال خود سفرهای ترتیب نموده با خوشی و دریه زنی جشن نوروز را سپری می نمودند.

اقوام آریائی ها مردمان زراعت پیشه بوده پس از جنگهای متعدد از طرف تورانیان(ترک ومغل) بطرف جنوب یعنی سر دریا سرخان دریا و آمو دریا زندگی را آغاز نمودند.  مهمترین شهرهای مشهور که در خود میوه های مختلف را تولید می نمود بلخ و سمرقند بود .  آریایها درین مناطق تمدن بزرگ را بنا نمودند. پس از اینکه ثروت مند گردیدند دوباره مورد تاخت و تاز اقوام گرسنه قرار  گرفتند. تا آنکه آریایها سلطنت بزرگ را در بلخ  و هخامنشیان را در ایران امروزی بنا نمودند . طی همین دوران مردم  و پادشاهان غرض خوشی خود ورعیت  رسوم وفرهنگهای جدید را به فرهنگ نوروز اضافه نمودند.که اجزای  مختلف دارد.

شربت هفت میوه

کشور ها و مردمان نظر به تولیدات که خودشان داشتند از آنها سفره را آماده می نمودند. در افغانستان میوه جات خشک مانند  سیب خشک چهارمغز ، کشته ، اشتق ، غولگ ، پسته ، خسته ، کشمش  سبز و سرخ توت و خربوزه خشک وجود داشت مردم ازاین میوه جات شربت نوروزی را تهیه می نمودند. بعدا مردم هفت میوه را که شربت مناسب از آن تهیه میشد آماده می ساختند. این فرهنگ تا امروز در کشور ما باقی مانده است.

هفت سین و هفت شین

مردمان آنزمان آسیای میانه علاوه بر اینکه شربتهای مختلف را تهیه مینمودند از محصولات زراعتی و میوه جات خشک نیز سفره  تهیه مینمودند.  فامیلهای  که توانائی تهیه سفره را داشتند این فرهنگ را تا حال مورد حفاظت قرار دادند. مردم علاوه بر میوه جات خشک و نوشیدنی ها از محصولات  نوروز سال موجود  نیر در سفره خود علاوه می کردند. از جمله سبزه های  تازه رسیده  گل ها  و سمنک میبود . بعدا این فرهنگ غنا یافته به سفره هفت سین و هفت شین مبدل گشت.

هفت شین

در زمان قبل از اسلام مردمان آریائی ها سفره بنام هفت شین داشتند که در بعضی حصص که این محصولات زراعتی  آماده میبود می ساختند. سفره هفت شین در آن وقت عبارت بودند از شمع، شیرینى ، شهد (عسل)، شاخه  شمشاد، شربت ،  شقایق یا گل لاله ، شراب  بود. پس از اینکه  نظام اسلامی  در افغانستان  رونما گشت مردم تغیرات در هفت شین آورده به عوض شراب شیر را در صفره می گذاشتند. ولی آهسته آهسته فرهنگ  هفت شین از بین رفته جای آنرا هفت سین گرفت.

 

درخت شمشاد                                                 پودر گل  شقایق این درخت را در سفره می گذاشتند

هفت سین

هفت سین یک سفره صمیمی و حقیقی است .این صغره  چیزی  است که مستقل از کار و زندگی روزانه  انسانی نیست. سفره هفت سین نماد یک زندگی کامل است. اجزاى تشکیل دهنده سفره هفت سین عبارتند .سیب، سرکه، سمنک، سماق (برگ یا پودر گل گلاب وحشی) ، سیر ، سنجد و سبزى (سبزه) میباشد.

 

1. سنجد سین اول، نماد عشق و دلباختگى است و از مقدمات اصلى تولد و زایندگی میباشد .

در روایات می‌خوانیم نخستین خلقت خداوند عقل بوده است. از طرفی در طب قدیم و جدید سنجد به عنوان تقویت عقل و حافظه شناخته شده است. پس سنجد به عنوان نماد خرد و فرزانگی  میباشد.

2. سیب  تازه یا خشک سین دوم است ، نماد بارورى، زایش و سلامتی است

همه این جمله را بارها شنیده‌ایم که هر کس روزی یک سیب بخورد به طبیب نیازی ندارد. سیب کلید راه یابی به شهر سلامتی است. مفهوم آن بر این استوار شده که تن و جان و جامعه انسانی را از گزند و آسیب دور می‌سازد.



۳. سبزه سین سوم، نماد شادابى و سرسبزى و نشانگر زندگى بشر و پیوند او با طبیعت است

سبزه نشانه خوش‌اخلاقی، خرمی و شادی است.

۴. سمنک سین چهارم، نماد قدرت زایش و بارورى گیاهان است

بشر همواره درآرزوی توانمندی بوده است. سمنک غذایی مقوی است که از آرد و گندم تهیه می‌شود، به آن غذای مرد آفرین می‌گویند و سرشارازویتامین E و مواد غذائی است .

۵. سیر سین پنجم است ، نماد سیری چشم و دل

حتماً شنیده‌اید که می‌گویند: فلانی چشم و دلش سیر است و سیر برای ما بیانگر عدم تجاوز به حقوق دیگران است و به ما متذکر می‌شود که پای خود را از گلیم خود درازتر نکنیم.


۶. سرکه سین ششم، نماد تسلیم و رضا

از سرکه در ادبیات و امثال اآریائی  در توصیف اضطراب و اشک و گریه استفاده می‌شود. سرکه بر سر سفرهٔ نوروزی ما را به پذیرش ناملایمات زندگی دعوت می‌کند. بعضی مردم به عوض سرکه یک دانه سکه  طلا  یا نقره یا برنجی را می گذارند.

۷. سماق سین هفتم، گل سماق یا گل گلاب وحشی : نماد چاشنى صبر و بردباری  ،محرک شادى و سلامتی در زندگى به شمار مى روند. در سفره پودره این گل را می گذارند.در کابل گل ارغوان را یا خشک شده آنرا می گذارند.


در سفره هفت  سین مردم غیر از این گیاهان و میوه هاى سفره ، دستر خوان نوروزى اجزاى دیگرى هم داشته است،  مانند شاخه هاى سرو، دانه هاى انار، گل ارغوان ، شیر نارنج، نان و پنیر،  شمدان  آینه  قران کریم  تخم مرغ  آب   ا سپند  و سکه را می گذاشتند که  هر یکی معنی خاص دارد.

تخم مرغ نماد زایش و آفرینش است و نشانه اى از نطفه و نژاد.
آینه:نماد روشنایى است و حتماً باید در بالاى سفره جاى بگیرد.
آب: نشانه برکت و پاکی در زندگى است .
سکه:به نیت برکت و درآمد زیاد انتخاب و بر سفره هفت سین می نشیند .

هفت سین در شهر کابل

کابل مرکز فرهنگیان و پایتخت  کشور طی سالهای زیاد بوده است.نوروز در سه محل  بلخ کابل بدخشان خیلی شاندار تجلیل می گردد.  هفت سین در شهر کابل عبارت بودند از سبزی چلو ، سفید مرغ (مرغ خراس سفید ) سبزه سمنک ، سکه ، سیر ، سفره ،  سنجد  سبز کشمش (کشمش سبز) بود علاوه بر این آب و نمک را نیز در سفر می گذاشتند . که هرکدام معنی خاص داشت . بعضی کسان که نادار بودند . سیخک سیر سنجد  سکه سبزی چلو صبر (شاخه ناجو) ، در جام سفید که آیت قرآن نوشته میبود در سفره می گذاشتند.  مردم بکلی نادار کشمش نخود بالای سفره چینده دعا برای برکت سال جدید می نمودند. مردم شیعه کابل تنها مرغ خراس سفید را با چلو سفید یا مرغ را با  سبزی پخته بالای چلو انداخته  پس از دعا نوش جان می نمودند.

منابع

هفنت سین در ویبسایت ویکی پیدیا

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C%D9%86

سفره هفت سین در ویبسایت بیتوته

http://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/year-spread-haftsin.html

هفت شین چگونه هفت سین شد در ویباسایت برترینها

http://www.bartarinha.ir/fa/news/96955/-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF

جشن نوروز میراث قوم آریائها  بخصوص بلخ وبخدی است نوشته بنده کریم پوپل در ویبسایت  حزب وطن

http://www.hezbe-watan.com/dokumente/Jashne%20Nawroz.htm